Praca bez szkoleń BHP – jakie kary za to grożą?

Bez względu na rodzaj prowadzonej działalności, każdy pracodawca ma obowiązek przeprowadzania w zakładzie pracy szkoleń BHP. Lekceważenie tego obowiązku traktuje się jako wystąpienie przeciwko prawom pracowniczym i jest karane grzywną. Za co dokładnie odpowiada pracodawca w związku z obowiązkowymi szkoleniami BHP, co na ten temat mówią przepisy i jakie kary grożą za ich nieprzestrzeganie – o tym w naszym artykule.

Dokumenty warunkujące przeprowadzanie szkoleń BHP

Wszystkie ważne informacje na temat szkoleń BHP znajdują w rozdziale 8, dziesiątego działu Kodeksu pracy, a dokładniej w art. 237 [2] do 237 [5]. Zgodnie z zapisami, osoby, które nie posiadają kwalifikacji ani umiejętności do pełnienia obowiązków na danym stanowisku oraz nie znają w wystarczającym stopniu przepisów oraz zasad BHP nie mogą być dopuszczone do wykonywania pracy.

Obowiązkiem każdego pracodawcy jest zapewnienie podwładnym najpierw szkolenia wstępnego, a następnie kolejnych, okresowych. Przed przystąpieniem do pracy zatrudnieni powinni poznać zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, które dotyczą pracy na różnych stanowiskach, a także wskazówki i inne instrukcje BHP na stanowisku, na którym są zatrudnieni. Pracownik po zakończeniu szkolenia powinien potwierdzić pisemnie zapoznanie się z tymi przepisami i zasadami.

Szczegółowe zasady przeprowadzania szkolenia w zakresie BHP, ich zakres, wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia, metod dokumentowania oraz przypadków, które uprawniają do zwolnienia pracownika czy pracodawcy z uczestnictwa w szkoleniu zostały uwarunkowane prawnie. Najważniejsze informacje na ten temat znajdziemy w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 roku, dotyczącym szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Za co mandat

Za niedopełnienie obowiązków związanych z przeprowadzeniem szkoleń BHP pracodawcy grozi kara finansowa. Przedsiębiorca może zostać ukarany w sytuacji, gdy nie przeprowadza szkoleń wstępnych, nie wykonuje szkoleń okresowych w terminie lub nie prowadzi dokumentacji szkoleniowej/popełnia błędy w trakcie jej prowadzenia (np. dokumentacja jest niekompletna).

Szkolenie wstępne. Przeprowadzane jest w momencie zatrudnienia, przed przystąpieniem pracownika do wykonywania swoich obowiązków. W jego skład wchodzi instruktaż ogólny oraz stanowiskowy. Potwierdzeniem przeprowadzenia jest wypełnienie karty szkolenia wstępnego.

Szkolenie okresowe. Przeprowadzane w terminie uzależnionym od stanowiska, na jakim wykonywane są obowiązki. Ich termin ustala pracodawca po skonsultowaniu kwestii z pracownikami bądź z ich przedstawicielami, jednak nie rzadziej niż:

  • raz w roku, gdy osoby wykonują pracę na stanowiskach uważanych za szczególnie niebezpieczne
  • raz na trzy lata na stanowiskach robotniczych
  • raz na 5 lat na posadach kierowniczych, inżynieryjno-technicznych i tych, gdzie istnieje zagrożenie czynnikami szkodliwymi dla zdrowia, uciążliwymi lub niebezpiecznymi, albo gdzie przewiduje się odpowiedzialność danej osoby za bezpieczeństwo i higienę pracy
  • raz na sześć lat dla osób, które swoje prace wykonują na stanowiskach administracyjno-biurowych.

Pierwsze szkolenie okresowe powinno zostać wykonane w terminie 6 miesięcy od czasu rozpoczęcia pracy przez osobę, która wykonuje swoje obowiązki na stanowisku kierowniczym oraz 12 miesięcy w pozostałych przypadkach.

Wysokość kar finansowych

Zgodnie z art. 283. § 1. każda osoba, która jest odpowiedzialna za stan bezpieczeństwa i higieny pracy lub też kieruje pracownikami czy innymi osobami fizycznymi i nie przestrzega przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy może zostać ukarana grzywną wynoszącą od 1 000 zł do 30 000 .

Nowa Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy wprowadza także możliwość podwyższenia tych kar w stosunku do osób, które niedopełniają obowiązku związanego z przeprowadzaniem szkoleń BHP więcej niż jeden raz. Przykładowo pracodawca, który dwukrotnie zostanie ukarany za naruszenie przepisów zawartych na łamach Kodeksu Pracy, w okresie 2 lat od ostatniego wykroczenia zostanie ukarany jednorazową grzywną w wysokości 5 000 zł.

Jeśli sprawa związana z niedopełnieniem obowiązków odnośnie szkoleń BHP trafi do sądu powszechnego to każdorazowo za wykroczenie przedsiębiorcy grozi kara w wysokości 10 000 zł, natomiast w stosunku do osób prawnych i jednostek nieposiadających osobowości prawnej nawet 50 000 zł.

W przypadku, gdy kara finansowa jest nakładana wielokrotnie to każdorazowo może wynieść do 50 000 zł, natomiast w stosunku do osób prawnych oraz jednostek, które nie posiadają osobowości prawnej nawet 200 000 zł.

Szkolenia BHP – w trosce o zdrowie i życie pracowników

Przeprowadzanie szkoleń pracowniczych wśród zatrudnionych to nie zło konieczne, ale działanie mające na celu realną ochronę zdrowia i życia pracowników. Bez świadomości czyhających na danym stanowisku zagrożeń może dojść do wypadków, a co za tym idzie poważnych, daleko idących konsekwencji dla przedsiębiorcy. Wiążą się one z kwestiami finansowymi dotyczącymi ubezpieczenia i odszkodowania. W przeprowadzaniu takich szkoleń może skorzystać z pomocy wyspecjalizowanych firm, świadczących usługi w tym zakresie, jak np. Safety Expert, dzięki czemu będziemy mieć pewność, że szkolenie zostanie przeprowadzone profesjonalnie.

Źródła:

  1. http://kodeks-pracy.org/
  2. http://www.infor.pl/akt-prawny/DZU.2007.089.0000589,ustawa-o-panstwowej-inspekcji-pracy.html
  3. http://isap.sejm.gov.pl/Download?id=WDU20041801860&type=2