Pomimo rosnącej popularności kupowania przez Internet, wciąż wiele osób nie do końca wie, jakie prawa przysługują im w związku z takimi transakcjami. Częściowo jest to spowodowane ogólną niewiedzą prawną. W innych przypadkach to sprzedawcy wprowadzają niepotrzebny zamęt, często chcąc uniknąć odpowiedzialności i zwiększyć zyski. Stosują oni swoje własne regulaminy, które zawierają niedozwolone klauzule umowne. Osoba dokonująca zakupu (konsument) czyta regulamin i jest przekonana, że w 100% należy się do niego stosować. Nie zawsze jednak tak jest. W artykule spróbuję opisać najważniejsze przepisy prawne w tej materii, aby zakupy przez Internet nie nastręczały problemów prawnych.

Wprowadzenie

W pierwszej kolejności w kilku słowach chciałbym omówić podstawowe zagadnienia prawne związane z zakupami przez Internet. W momencie złożenia zamówienia w sklepie internetowym, między nami a sprzedawcą powstaje stosunek prawny, tj. umowa zawarta na odległość. Zgodnie z ustawą o prawach konsumenta jest to:

umowa zawarta z konsumentem w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie

Ta skomplikowana definicja prawna sprowadza się tak naprawdę do tego, że składając zamówienie jako konsument (czyli osoba fizyczna, prywatna) umowę przez Internet/telefon/maila itp. zawieramy umowę na odległość. Jest to ważne, bowiem jest to konkretna nazwa umowy i definicja z ustawy. Szukając jakichkolwiek informacji na temat zakupów przez Internet, szukamy tak naprawdę uregulowań prawnych dotyczących umowy zawartej na odległość.

Jest to szczególny rodzaj umowy, w którym konsument posiada dodatkowe uprawnienia. Sprzedawca nie może ich wyłączyć. Na przedsiębiorcę z kolei nałożono szereg obowiązków, które musi wypełnić podczas sprzedaży przez Internet.

Prawo do informacji – zakupy przez Internet

Przede wszystkim przedsiębiorca musi spełnić tzw. obowiązek informacyjny. Polega on na poinformowaniu konsumenta przed sprzedażą o kilku kluczowych kwestiach. Zazwyczaj dokonuje się to poprzez odpowiednie regulaminy i polityki prywatności na stronie internetowej. Jako konsumenci zazwyczaj akceptujemy je bez czytania, zaznaczając odpowiedni kwadracik. Jakie informacje powinny znaleźć się w takim regulaminie? Między innymi sklep musi poinformować kupującego o:

  1. przedmiocie umowy,
  2. swoich dokładnych danych identyfikacyjnych i adresie,
  3. łącznej cenie (wraz z podatkami i transportem),
  4. sposobie i terminie zapłaty,
  5. warunkach i kosztach zwrotu oraz odstąpienia od umowy,
  6. kwestiach związanych z reklamacją.

Reklamacja zakupów internetowych

Proces reklamacji towaru opisałem w swoim innym artykule >> TUTAJ <<. Z uwagi na to, że proces reklamacji towaru zakupionego przez Internet i stacjonarnie jest taki sam, nie będę powtarzał tej treści. Na wszystkie pytania dotyczące reklamacji znajdziesz odpowiedź we wspomnianym artykule.

Zwrot towaru (odstąpienie od umowy)

Przejdę teraz do rzeczy najistotniejszej, czyli zwrotu towaru zakupionego przez Internet. W tym zakresie istnieją szczegółowe uregulowania.

Termin na zwrot towaru

Na początek chciałbym wyróżnić  dwa pojęcia:

  • termin na odstąpienie od umowy i
  • termin na zwrot towaru.

Termin na odstąpienie od umowy przy zakupach przez Internet to czas, w którym możemy złożyć sprzedawcy oświadczenie o tym, że od umowy chcemy odstąpić. Mamy na to 14 dni od dnia odbioru rzeczy, czyli w praktyce jest to dzień odbioru przesyłki. Oświadczenie możemy złożyć w dowolnej formie (listownie, mailowo, itp.). Ustawa zawiera wprawdzie wzór formularza odstąpienia od umowy, ale nie jest on wiążący. Ważne, aby sprzedawca mógł z oświadczeniem się zapoznać. Termin zostanie zachowany, jeżeli w ciągu 14 dni oświadczenie zostanie wysłane.

Termin na zwrot towaru to czas, w którym kupujący musi towar odesłać. Wynosi on 14 dni od momentu złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy. W tym przypadku również wystarczy, że konsument wyśle towar w przeciągu tego terminu.

Koszty zwrotu towaru

Sprzedający ma 14 dni, od otrzymania informacji o odstąpieniu, na zwrot wszystkich płatności uiszczonych przez konsumenta. Dotyczy to również kosztów wysyłki do kupującego, chyba że wybrał on inny, niż najtańszy sposób dostawy. W takim przypadku sprzedający nie musi zwracać kosztów przesyłki. Koszty zwrotu towaru ponosi natomiast w całości kupujący.

Kiedy nie można odstąpić od umowy zawartej przez Internet?

Ustawa stanowi, że w niektórych sytuacjach konsument nie może odstąpić od umowy zawartej na odległość. Takie przypadki są wymienione w art. 38 ustawy o prawach konsumenta. Z uwagi na to, że mój wpis dotyczy głównie towarów fizycznych, wymienię tylko te sytuacje, które dotyczą tego rodzaju produktów. Konsument nie ma możliwości odstąpienia od umowy m.in. w przypadku umów, w których przedmiotem świadczenia są:

  1. rzeczy wyprodukowane ściśle według preferencji kupującego (tzw. rzecz na zamówienie),
  2. rzeczy ulegające szybkiemu zepsuciu lub mające krótki termin przydatności,
  3. rzeczy dostarczane w zapieczętowanym opakowaniu, które po otwarciu opakowania nie można zwrócić ze względu na ochronę zdrowia lub ze względów higienicznych, jeżeli opakowanie zostało otwarte po dostarczeniu,
  4. rzeczy, które po dostarczeniu, ze względu na swój charakter, zostają nierozłącznie połączone z innymi rzeczami, a także
  5. umowy o dostarczanie dzienników, periodyków lub czasopism, z wyjątkiem umowy o prenumeratę.

Zakupy przez Internet – podsumowanie artykułu

Podsumowując artykuł chciałbym podkreślić, że warto znać swoje prawa. Kwestia zakupów przez Internet jest dobrze i szczegółowo uregulowana w przepisach. Wszelkie dodatkowe informację z pewnością znajdziemy w regulaminach konkretnych sklepów. Warto jednak ich postanowienia konfrontować z treścią przepisów prawnych, aby upewnić się, że sprzedający nie stosuje niedozwolonych klauzul umownych. Chciałbym również podkreślić, że opisane powyżej zasady dotyczą tylko sprzedaży konsumenckiej (czyli kupujący to osoba fizyczna, a sprzedający to przedsiębiorca).