Osoby, które zdecydują się wnieść sprawę do sądu cywilnego, oprócz dostarczenia stosownego pisma przygotowanego, np. przez wykwalifikowanego adwokata lub radcę prawnego, są zobowiązane również do uiszczenia stosownej opłaty sądowej. W jaki sposób można zapłacić za proces? Czy można uzyskać zwrot opłaty sądowej? Jeśli tak, to w jakich okolicznościach? Zachęcamy do lektury.
Opłata sądowa – czym jest?
Opłata sądowa to pieniężna danina publiczna, która musi zostać uiszczona przez uczestnika dowolnego postępowania sądowego jako ekwiwalent za wykonywane czynności sądowe. W postępowaniu cywilnym takiej opłacie podlega między innymi pozew, pozew wzajemny, apelacja, zażalenie, skarga kasacyjna, wniosek, pismo rozszerzające powództwo.
Opłaty sądowej można dokonać w formie bezgotówkowej, przelewając na bieżący rachunek sądu określoną sumę pieniędzy lub dokonując wpłaty gotówkowej bezpośrednio w kasie sądu. Istnieje również możliwość opłaty ekwiwalentu za czynności sądowe w formie znaków opłaty sądowej o odpowiedniej wartości. Znaki dostępne są w kasach zlokalizowanych w budynkach sądu lub też na stronie systemu e-Płatności.
Zwrot opłaty sądowej – kiedy przysługuje?
Są sytuacje, w których sąd zwraca całość bądź część opłaty sądowej. Poniżej przedstawimy kilka wybranych przykładów.
Całą, uiszczoną opłatę od pozwu zwraca się między innymi:
- od pisma zwróconego nadawcy wskutek braków formalnych
- pisma odrzuconego bądź też cofniętego, jeżeli czynności te nastąpiły przed wysłaniem odpisu pisma innym stronom, a w braku takich stron – przed wysłaniem zawiadomienia o terminie posiedzenia
- w momencie złożenia apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej, gdy uwzględniony zostanie środek zaskarżenia z powodu, np. naruszenia prawa
- złożenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie ukarania grzywną, aresztem czy zamiany grzywny na areszt
- złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w razie jej uwzględnienia
Trzy czwarte uiszczonej opłaty zwraca się od:
- pisma wszczynającego postępowanie w I instancji, w momencie, gdy w toku postępowania sądowego zawarto ugodę przed mediatorem
- skargi kasacyjnej lub skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nieprzyjętej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy
- pozwu w postępowaniu upominawczym i w europejskim postępowaniu nakazowym, w momencie, gdy uprawomocnią się nakazy zapłaty.
Połowę uiszczonej opłaty zwraca się od:
- pisma, które zostało cofnięte przed rozpoczęciem posiedzenia
- pozwu o rozwód, separację, w razie orzeczenia rozwodu lub separacji na zgodny wniosek obu stron, bez orzekania o winie
- po uprawomocnieniu się wyroku, z zastrzeżeniem art. 26 ust. 2
- pisma, rozpoczynającego postępowanie w instancji, w której sprawa zakończyła się zawarciem ugody sądowej
Przedkładając do sądu stosowne pismo wszczynające sprawę w sądzie cywilnym, należy liczyć się również z koniecznością dokonania opłaty za czynności sądowe. Opłata ta zazwyczaj nie jest zwracana, jednak istnieje kilka sytuacji, w których można uzyskać częściowy lub całkowity zwrot kosztów. np. gdy pismo jest cofnięte, niezgodne z wymogami formalnymi, gdy w toku postępowania w sądzie I instancji doszło do ugody pomiędzy stronami w obecności mediatora, itp.
